Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः

Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution

“कजरारे नेत्रोंवाली भोली-भाली कृष्णे! जब मधुसूदन श्रीकृष्ण कौरवोंके पास संधि करानेके लिये जा रहे थे, उस समय तुमने इनसे जो बातें कही थीं, उन्हें याद तो करो ।। नैव मे पतय: सन्ति न पुत्रा भ्रातरो न च । न वै त्वमिति गोविन्द शममिच्छति राजनि,“जब राजा युधिष्छिर शान्तिके लिये संधि कर लेना चाहते थे, उस समय तुमने पुरुषोत्तम श्रीकृष्णसे बड़े कठोर वचन कहे थे--“गोविन्द! (मेरे अपमानको भुलाकर शत्रुओंके साथ संधि की जा रही है, इसलिये मैं समझती हूँ कि) न मेरे पति हैं, न पुत्र हैं, न भाई हैं और न तुम्हीं हो'। क्षत्रियरर्मके अनुसार कहे गये उन वचनोंको तुम्हें आज स्मरण करना चाहिये

vaiśampāyana uvāca | naiva me patayaḥ santi na putrā bhrātaro na ca | na vai tvam iti govinda śamam icchati rājani ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Kay Govinda, ganito ang sinabi niya: ‘Wala akong mga asawa, wala akong mga anak, wala akong mga kapatid—ni ikaw man ay wala.’ Nang ang hari ay naghahangad ng kapayapaan at nais makipagkasundo, ang reyna—itinutulak ng kṣatriya-dharma at ng hapdi ng paglapastangan—ay minsang nagsalita kay Kṛṣṇa ng mabibigat na salita, sapagkat ang kapayapaang walang katarungan ay wari’y pagbura sa kanyang angkan at dangal. Ngayon ay pinapaalalahanan siyang alalahanin ang mga salitang iyon at ang panawagang moral na taglay nito: ang pakikipagkasundo ay hindi dapat maging pakikipagsabwatan sa kasamaan.”

not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मेof me/my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
पतयःhusbands/lords
पतयः:
Karta
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Nominative, Plural
सन्तिare/exist
सन्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent Indicative, 3rd, Plural, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
not
:
TypeIndeclinable
Root
वैindeed/surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
गोविन्दO Govinda
गोविन्द:
TypeNoun
Rootगोविन्द
FormMasculine, Vocative, Singular
शमम्peace/conciliation
शमम्:
Karma
TypeNoun
Rootशम
FormMasculine, Accusative, Singular
इच्छतिdesires/wants
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent Indicative, 3rd, Singular, Parasmaipada
राजनिin/with the king
राजनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Govinda (Śrī Kṛṣṇa)
Y
Yudhiṣṭhira (the king)
K
Kṛṣṇā (Draupadī, implied by context)