Shloka 44
“याज और उपयाजकी तपस्यासे उन्होंने अग्निसे धृष्टद्युम्म और वेदीके मध्यभागसे सुन्दरी द्रौपदीको प्राप्त किया ।। धृष्टद्युम्नस्तु पार्थानां श्याल: सम्बन्धतो मतः । पाण्डवानां प्रियरतस्तस्मान्मां भयमाविशत्,'धृष्टद्युम्न तो सम्बन्धकी दृष्टिसे कुन्तीपुत्रोंका साला ही है, अतः सदा उनका प्रिय करनेमें लगा रहता है, उसीसे मुझे भय है”
yāja ca upayājakaḥ tapasā te agneḥ dhṛṣṭadyumnam avāpuḥ, vedyā madhyabhāgāt ca sundarīṃ draupadīm. dhṛṣṭadyumnas tu pārthānāṃ śyālaḥ sambandhato mataḥ; pāṇḍavānāṃ priyaratas tasmān māṃ bhayam āviśat.
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Sa pag-aayuno at pagninilay nina Yāja at Upayāja, nakuha nila mula sa apoy si Dhṛṣṭadyumna, at mula sa gitna ng dambana ang magandang si Draupadī. At si Dhṛṣṭadyumna, sa ugnayang kamag-anakan, ay itinuturing na bayaw ng mga Pārtha; lagi siyang abala sa pagpapasaya sa mga Pāṇḍava at matatag na nakapanig sa kanila—kaya’t pumasok sa akin ang takot.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how spiritual-ritual acts (tapas and sacrifice) can generate decisive worldly outcomes, and how kinship-based loyalty strongly influences political alignment; such partiality, though natural, becomes ethically and strategically significant in a conflict setting.
Yāja and Upayāja, through austerity connected with a fire-rite, bring forth Dhṛṣṭadyumna from the fire and Draupadī from the altar’s center. The narrator then notes that Dhṛṣṭadyumna, as the Pāṇḍavas’ brother-in-law, is devoted to their interests, which causes apprehension in the opposing camp.