Shloka 61
संकटमें पड़ा हुआ मनुष्य अग्निकी भाँति चिन्तासे प्रज्वलित हुआ सभाकी शरण लेता है, उस समय सभासदगण धर्म और सत्यका आश्रय लेकर अपने वचनोंद्वारा उसे शान्त करते हैं ।। धर्मप्रश्नमतो ब्रूयादार्य: सत्येन मानव: । विब्रूयुस्तत्र तं प्रश्न कामक्रोधबलातिगा:,अतः: श्रेष्ठ मनुष्यको उचित है कि वह धर्मानुकूल प्रश्नको सचाईके साथ उपस्थित करे और सभासदोंको चाहिये कि वे काम-क्रोधके वेगसे ऊपर उठकर उस प्रश्नका ठीक-ठीक विवेचन करें
saṅkaṭe patito manuṣyo 'gnir iva cintayā prajvalitaḥ sabhāṃ śaraṇaṃ gacchati; tadā sabhāsadaḥ dharma-satya-āśrayaṃ kṛtvā svair vacobhis taṃ śāntayanti. dharma-praśnam ato brūyād āryaḥ satyena mānavaḥ; vibhruyus tatra taṃ praśnaṃ kāma-krodha-balātigāḥ.
Sabi ni Vidura: Kapag ang tao ay napapahamak, siya’y nag-aalab sa pangamba na parang apoy at humahanap ng kanlungan sa kapulungan. Sa sandaling iyon, ang mga kasapi ng kapulungan, na nakatindig sa dharma at katotohanan, ay pinapawi ang kanyang bagabag sa pamamagitan ng kanilang mga salita. Kaya’t ang marangal na tao ay dapat magharap ng tanong ukol sa dharma nang tapat; at ang mga tagapayo ay dapat magsuri nito nang wasto, na nakahihigit sa puwersa ng pagnanasa at poot.
विदुर उवाच
Educational Q&A
In times of crisis, ethical decision-making should be brought before a competent assembly: the questioner must speak truthfully and frame the issue as a dharma-question, while the counsellors must deliberate impartially, free from desire and anger, grounding their counsel in dharma and satya.
Vidura describes the proper function of the royal assembly: a distressed person seeks the sabhā for guidance, and the sabhāsads are expected to pacify him through principled counsel. He then states the rule of procedure—truthful presentation by the petitioner and dispassionate, accurate deliberation by the council.