Shloka 21

Adhyāya 48 — Duryodhana’s Account of Tribute and the Provisioned Court (सभा पर्व, अध्याय ४८)

Devanagari script

तस्याक्षकुशलो राजन्नादास्येडहमसंशयम्‌ | राज्यं श्रियं च तां दीप्तां त्वदर्थ पुरुषर्षभ,नरश्रेष्ठ! मैं पासा फेंकनेमें कुशल हूँ; अतः युधिष्ठिरके राज्य तथा देदीप्यमान राजलक्ष्मीको तुम्हारे लिये अवश्य प्राप्त कर लूँगा, इसमें संशय नहीं है

Transliteration

tasyākṣa-kuśalo rājann ādāsye ’ham asaṁśayam | rājyaṁ śriyaṁ ca tāṁ dīptāṁ tvad-arthaṁ puruṣarṣabha ||

Translation

Sinabi ni Duryodhana: “O Hari, bihasa ako sa laro ng dice; walang alinlangan na mananalo ako. Para sa iyo, O pinakadakila sa mga lalaki, tiyak kong makakamit ang kaharian at ang nagniningas na karangalan ng pagkamaharlika.”

Word by Word

• तस्य: of him/that
• तस्य: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: masculine/neuter, genitive, singular

• अक्षकुशलः: skilled in dice
• अक्षकुशलः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अक्ष-कुशल
• Form: masculine, nominative, singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: masculine, vocative, singular

• आदास्ये: I will take/obtain
• Type: Verb
• Root: दा (आ-दा)
• Form: future (simple future/luṭ), 1st, singular, parasmaipada

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: neuter, accusative, singular

• असंशयम्: without doubt
• Type: Indeclinable
• Root: अ-संशय

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राज्य
• Form: neuter, accusative, singular

• श्रियम्: fortune/royal prosperity
• श्रियम्: Karma
• Type: Noun
• Root: श्री
• Form: feminine, accusative, singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• ताम्: that (her/it)
• ताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: feminine, accusative, singular

• दीप्ताम्: shining, radiant
• दीप्ताम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दीप्त (from √दीप्)
• Form: feminine, accusative, singular

• त्वदर्थम्: for your sake
• त्वदर्थम्: Sampradana
• Type: Indeclinable
• Root: त्वद्-अर्थ

• पुरुषर्षभ: O bull among men
• Type: Noun
• Root: पुरुष-ऋषभ
• Form: masculine, vocative, singular

• नरश्रेष्ठ: O best of men
• Type: Noun
• Root: नर-श्रेष्ठ
• Form: masculine, vocative, singular

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

• Duryodhana
• the addressed king (rājan)
• dice (akṣa)
• kingdom (rājya)
• royal fortune/Śrī (śrī)