Shloka 3
दुर्योधनस्य बलिवर्णनम् — Duryodhana’s Description of Tribute at the Rājasūya
स कदाचित् सभामध्ये धार्तराष्ट्री महीपति: । स्फाटिकं स्थलमासाद्य जलमित्यभिशड्कया,एक दिनकी बात है, राजा दुर्योधन उस सभाभवनमें घूमता हुआ स्फटिक-मणिमय स्थलपर जा पहुँचा और वहाँ जलकी आशंकासे उसने अपना वस्त्र ऊपर उठा लिया। इस प्रकार बुद्धिगमोह हो जानेसे उसका मन उदास हो गया और वह उस स्थानसे लौटकर सभामें दूसरी ओर चक्कर लगाने लगा
sa kadācit sabhāmadhye dhārtarāṣṭrī mahīpatiḥ | sphāṭikaṃ sthalam āsādya jalam ity abhiśaṅkayā |
Wika ni Vaiśampāyana: Minsan, sa gitna ng bulwagang maharlika, ang haring Dhārtarāṣṭra (Duryodhana) ay napadako sa bahaging may sahig na kristal. Inakala niyang tubig iyon kaya, sa pag-iingat, itinaas niya ang laylayan ng kasuotan. Ang munting pagkalitong iyon—bunga ng pagkalabo ng isip—ay naging sandali ng kahihiyan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A moment of misperception becomes morally significant when pride turns embarrassment into resentment. The episode illustrates how moha (delusion) and māna (conceit) can distort judgment and plant the seeds of adharma-driven hostility.
Duryodhana, walking in the splendid assembly hall, reaches a crystal-paved area and mistakes it for water. Thinking he might step into water, he lifts his garment—only to realize it is solid ground—resulting in humiliation within the courtly setting.