Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta

एको दुर्योधनो राजा शकुनिश्चापि सौबल: । तस्यां सभायां दिव्यायामूषतुस्तो नरर्षभौ

eko duryodhano rājā śakuniś cāpi saubalaḥ | tasyāṃ sabhāyāṃ divyāyām ūṣatus tau nararṣabhau, rājan |

Wika ni Vaiśampāyana: O Hari, si Haring Duryodhana lamang, at si Śakuni rin—anak ni Subala—ang dalawang lalaking matatag na gaya ng toro ay nanatili sa kahanga-hangang bulwagang panghari ng kapulungan, habang si Śrī Kṛṣṇa, ang hiyas sa tuktok ng angkan ng Yadu, ay umalis patungong Dvārakā.

एकःone
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सौबलःson of Subala (Saubala)
सौबलः:
Karta
TypeNoun
Rootसौबल
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्याम्in that
तस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Locative, Singular
सभायाम्in the assembly hall
सभायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Locative, Singular
दिव्यायाम्divine, splendid
दिव्यायाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormFeminine, Locative, Singular
ऊषतुःthey two stayed/remained
ऊषतुः:
TypeVerb
Rootवस् (उष्/वस् = to dwell, stay)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Dual
तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
नरर्षभौthe two best of men
नरर्षभौ:
Karta
TypeNoun
Rootनरर्षभ
FormMasculine, Nominative, Dual

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Duryodhana
Ś
Śakuni
S
Subala
S
Sabhā (assembly hall)
D
Dvārakā
Ś
Śrī Kṛṣṇa
Y
Yadu-vaṃśa (Yadu dynasty)
J
Janamejaya

Educational Q&A

The verse highlights how key political actors choose to remain in the court even after Kṛṣṇa’s departure, implying calculated intent. Ethically, it points to the importance of vigilance about motives in power-centers: who stays behind, and why, can signal forthcoming schemes and the erosion of dharma in governance.

Vaiśampāyana narrates that Duryodhana and Śakuni stayed back in the splendid assembly hall. In the surrounding narrative context, Kṛṣṇa—described as the foremost of the Yadu line—has departed for Dvārakā, while these two remain, setting the stage for further court developments driven by their counsel and designs.