Shloka 17
Śiśupāla-nigraha-prastāva: Yudhiṣṭhira’s Conciliation and Bhīṣma’s Defense of Kṛṣṇa
Book 2, Chapter 35
सवञ्जनान् सर्वकामै: समृद्धैः समतर्पयत् । अन्नवान् बहुभक्ष्यश्न भुक्तवज्जनसंवृत: । रत्नोपहारसम्पन्नो बभूव स समागम:,राजाने उस यज्ञमें आये हुए सब लोगोंको उनकी सभी कामनाएँ पूर्ण करके संतुष्ट किया। वह यज्ञसमारोह अन्नसे भरापूरा था, उसमें खाने-पीनेकी सब सामग्रियाँ पर्याप्त मात्रामें सदा प्रस्तुत रहती थीं। वह यज्ञ खा-पीकर तृप्त हुए लोगोंसे ही पूर्ण था। वहाँ कोई भूखा नहीं रहने पाता था तथा उस उत्सवसमारोहमें सब ओर रत्नोंका ही उपहार दिया जाता था
savañjanān sarvakāmaiḥ samṛddhaiḥ samatarpayat | annavān bahubhakṣyaś ca bhuktavaj-jana-saṃvṛtaḥ | ratnopahāra-sampanno babhūva sa samāgamaḥ ||
Wika ni Vaiśampāyana: Pinasiyahan ng hari ang lahat ng naroon—pati ang kanilang mga kasama—sa pagtupad sa kanilang mga hangarin sa pamamagitan ng saganang handog. Ang dakilang pagtitipon ay hitik sa pagkain at sari-saring masasarap na putahe, at punô ng mga panauhing busog na busog. Naging isang pagdiriwang ito ng marangyang pamimigay, sapagkat sa bawat dako’y may handog na hiyas—kaya’t walang naiwan na gutom o may hangaring hindi natugunan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a king’s dharma of hospitality and generosity: a righteous ruler ensures that guests and dependents are fully provided for, desires are met through lawful abundance, and wealth is circulated through gifts rather than hoarded.
Vaiśampāyana describes a grand ceremonial gathering (yajña-like festival) where the king arranges plentiful food and delicacies, the attendees are fully fed, and valuable gifts—especially jewels—are distributed widely, creating an atmosphere of complete satisfaction and prosperity.