Shloka 13
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
तौ समेत्य महाराज कुरुचेदिवृषौ तदा । उभयोरात्मकुलयो: कौशल्यं पर्यपृच्छताम्,महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।। वृतो भरतशार्टूलो द्विषच्छोकविवर्द्धन: । वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! इसी समय शत्रुओंका शोक बढ़ानेवाले भरतवंशशिरोमणि महाप्रतापी एवं पराक्रमी भीमसेन भी धर्मराजकी आज्ञा ले, शत्रुके राज्यको कुचल देनेवाली और हाथी, घोड़े एवं रथसे भरी हुई, कवच आदिसे सुसज्जित विशाल सेनाके साथ पूर्व दिशाको जीतनेके लिये चले महाराज! कुरुकुल और चेदिकुलके वे श्रेष्ठ पुरुष परस्पर मिलकर दोनोंने दोनों कुलोंके कुशल-प्रश्न पूछे
vaiśampāyana uvāca | tau sametya mahārāja kurucedi-vṛṣau tadā | ubhayor ātma-kulayoḥ kauśalyaṁ paryapṛcchatām |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Hari, noon ay nagtagpo ang dalawang dakilang lalaki—mga bantog na ‘toro’ sa hanay ng mga Kuru at Cedi—at sa nararapat na paggalang ay nagtanungan tungkol sa kapakanan at mabuting kalagayan ng kani-kanilang angkan.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights cultured kṣatriya etiquette: even in a context of political movement and impending conflict, noble persons begin by asking after one another’s welfare, honoring family and social bonds as part of dharma.
Two leading men—one from the Kuru side and one from the Cedi side—meet and exchange formal inquiries about the well-being of each other’s families, marking a courteous encounter within the broader Sabha Parva narrative.