Next Verse

Shloka 1

अर्जुनस्योत्तरदिग्विजयः

Arjuna’s Northern Conquests and Tribute Collection

हि ही बक। हि मा मी - दोनों हाथोंसे शत्रुका कंधा पकड़कर खींचने और उसे नीचे मुख गिरानेकी चेष्टाका नाम “निग्रह” है तथा शत्रुको उत्तान गिरा देनेके लिये उसके पैरोंको पकड़कर खींचना “प्रग्रह” कहलाता है। चतुर्विशो$ध्याय: भीमके द्वारा जरासंधका वध, बंदी राजाओंकी हाल श्रीकृष्ण आदिका भेंट लेकर इन्द्रप्रस्थमें आना और वहाँसे श्रीकृष्णका द्वारका जाना वैशम्पायन उवाच भीमसेनस्तत: कृष्णमुवाच यदुनन्दनम्‌ । बुद्धिमास्थाय विपुलां जरासंधवधेप्सया,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर भीमसेनने विशाल बुद्धिका सहारा ले जरासंधके वधकी इच्छासे यदुनन्दन श्रीकृष्णको सम्बोधित करके कहा--

vaiśampāyana uvāca | bhīmasenas tataḥ kṛṣṇam uvāca yadunandanam | buddhim āsthāya vipulāṃ jarāsandha-vadhepsayā ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkaraan nito, si Bhīmasena—nagnanais pumatay kay Jarāsandha at umaasa sa malawak at matatag na talino—ay nagsalita kay Kṛṣṇa, ang ligaya ng angkan ng Yadu.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
भीमसेनःBhīmasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
कृष्णम्Kṛṣṇa
कृष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
यदुनन्दनम्the delight of the Yadus (Kṛṣṇa)
यदुनन्दनम्:
Karma
TypeNoun
Rootयदुनन्दन
FormMasculine, Accusative, Singular
बुद्धिम्intelligence, counsel
बुद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
आस्थायhaving resorted to / having adopted
आस्थाय:
TypeVerb
Rootआ-स्था
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
विपुलाम्vast, great
विपुलाम्:
TypeAdjective
Rootविपुल
FormFeminine, Accusative, Singular
जरासन्ध-वध-ईप्सयाwith the desire to slay Jarāsandha
जरासन्ध-वध-ईप्सया:
Karana
TypeNoun
Rootईप्सा
FormFeminine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
K
Kṛṣṇa
Y
Yadu clan
J
Jarāsandha