Chapter 15: Counsel on Initiative vs. Renunciation in the Rajasuya Project (सभापर्व, अध्याय १५)
मूर्थाभिषिक्त नृपतिं प्रधानपुरुषो बलात् | आदत्ते न च नो दृष्टो5 भाग: पुरुषत: क्वचित्
mūrdhābhiṣiktaṁ nṛpatiṁ pradhāna-puruṣo balāt | ādatte na ca no dṛṣṭo bhāgaḥ puruṣataḥ kvacit ||
Sinabi ni Kṛṣṇa: “Sa pag-aangking siya ang ‘pangunahing tao’—isang pinunong itinanghal ng sarili—kinukuha niya sa dahas maging ang mga haring naitalaga at naiputong ayon sa ritwal. Tunay, sa mga haring pinahiran at pinagtibay, wala pa kaming nakitang kahit isa, saanman, na hindi niya siningil ng ‘bahagi’—ginawang bihag at itinuring na tributo.”
कृष्ण उवाच
Legitimate kingship rests on lawful consecration and righteous conduct; a self-appointed overlord who uses force to seize anointed rulers and extract ‘shares’ (tribute through captivity) violates dharma and undermines political legitimacy.
Kṛṣṇa describes a powerful figure who, acting as a paramount ruler, forcibly subjugates consecrated kings—taking them as captives and compelling tribute—highlighting the pattern of coercive domination rather than lawful sovereignty.