Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)

चतुर्थभाग्‌ महाराज भोज इन्द्रसखो बली । विद्याबलाद्‌ यो व्यजयत्‌ सपाण्ड्यक्रथकैशिकान्‌,राजन! जो पृथ्वीके एक चौथाई भागके स्वामी हैं, इन्द्रके सखा हैं, बलवान हैं, जिन्होंने अस्त्र-विद्याके बलसे पाण्ड्य, क्रथ और कैशिक देशोंपर विजय पायी है, जिनका भाई आकृति जमदग्निनन्दन परशुरामके समान शौर्यसम्पन्न है, वे भोजवंशी शत्रुहन्ता राजा भीष्मक (मेरे श्वशुर होते हुए) भी मगधराज जरासंधके भक्त हैं

caturthabhāg mahārāja bhoja indrasakho balī | vidyābalād yo vyajayat sapāṇḍyakrathakaiśikān |

O Hari, maging si Bhīṣmaka—ang haring Bhoja na may hawak sa ikaapat na bahagi ng daigdig, kaibigan ni Indra, makapangyarihan, at sa lakas ng kaalaman sa sandata ay nagwagi sa mga kahariang Pāṇḍya, Kratha, at Kaiśika—bagama’t mamumuksa ng mga kaaway at (bilang aking biyenan) dakila, ay nananatiling tapat na kapanalig ni Jarāsandha, hari ng Magadha.

चतुर्थभाग्possessing a fourth part (of the earth)
चतुर्थभाग्:
Karta
TypeAdjective
Rootचतुर्थभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
भोजthe Bhoja (king/of Bhoja lineage)
भोज:
Karta
TypeNoun
Rootभोज
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्द्रसखःfriend of Indra
इन्द्रसखः:
Karta
TypeAdjective
Rootइन्द्रसख
FormMasculine, Nominative, Singular
बलीstrong, mighty
बली:
Karta
TypeAdjective
Rootबलिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
विद्याबलात्by the power of (weapon-)knowledge
विद्याबलात्:
Karana
TypeNoun
Rootविद्याबल
FormNeuter, Ablative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यजयत्conquered, defeated
व्यजयत्:
TypeVerb
Rootवि + जि
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
he
:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्ड्यthe Pāṇḍyas
पाण्ड्य:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्ड्य
FormMasculine, Accusative, Plural
क्रथकthe Krathakas
क्रथक:
Karma
TypeNoun
Rootक्रथक
FormMasculine, Accusative, Plural
कैशिकान्the Kaiśikas
कैशिकान्:
Karma
TypeNoun
Rootकैशिक
FormMasculine, Accusative, Plural
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

श्रीकृष्ण उवाच

Ś
Śrī Kṛṣṇa
B
Bhīṣmaka
J
Jarāsandha
M
Magadha
B
Bhoja (people/dynasty)
I
Indra
P
Pāṇḍya
K
Kratha
K
Kaiśika