Shloka 93

इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वमें कौरवयेनाका पलायनविषयक तिरानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ

Iti prakāraḥ Śrīmahābhārate Karṇaparvaṇi Kauravayenākā-palāyana-viṣayakaḥ trinavaty-adhyāyaḥ pūrṇaḥ abhavat.

Sabi ni Sañjaya: Sa gayon, sa kagalang-galang na Mahābhārata, sa loob ng Karṇa Parva, nagwakas ang ika-siyamnapu’t apat na kabanata—tungkol sa pag-atras at pagtakbo ng hukbong Kaurava. Ipinapahiwatig ng pormulang pangwakas ang bigat na moral ng digmaan: kapag gumuho ang paninindigan at nanaig ang takot sa disiplina, maging ang isang makapangyarihang hukbo ay napipilitang umurong, at nahahayag ang pagkamarupok ng kapangyarihan kapag pumalya ang dharma at pamumuno.

इतिthus; end-quote marker
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रकारेणin this manner; by this way
प्रकारेण:
Karana
TypeNoun
Rootप्रकार
FormMasculine, Instrumental, Singular
श्रीमहाभारतेin the (holy) Mahabharata
श्रीमहाभारते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Locative, Singular
कर्णपर्वणिin the Karna Parva
कर्णपर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्णपर्व
FormNeuter, Locative, Singular
कौरवसेनायाःof the Kaurava army
कौरवसेनायाः:
TypeNoun
Rootकौरवसेना
FormFeminine, Genitive, Singular
पलायनविषयकःconcerning the flight/retreat
पलायनविषयकः:
TypeAdjective
Rootपलायनविषयक
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिनवतितमःninety-fourth
त्रिनवतितमः:
TypeAdjective
Rootत्रिनवतितम
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular
समाप्तःcompleted; finished
समाप्तः:
TypeAdjective
Rootसमाप्त
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was; became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
M
Mahābhārata
K
Karṇa Parva
K
Kaurava army

Educational Q&A

As a chapter-colophon, the verse highlights a recurring ethical insight of the Mahābhārata: military strength is unstable when courage, discipline, and righteous leadership break down; retreat becomes a visible sign of inner collapse and moral disarray in war.

Sañjaya marks the conclusion of the chapter in the Karṇa Parva, stating that the chapter’s subject was the Kaurava army’s flight/retreat, and formally closes the ninety-fourth adhyāya.