Shloka 10
विशीर्णनागाश्वर॒थ प्रवीरं बल॑ त्वदीयं यमराष्ट्रकल्पम् । अन्योन्यमासाद्य हत॑ महद्वि- नराश्वनागैर्गिरिकूटकल्पै:
sañjaya uvāca | viśīrṇa-nāgāśva-ratha-pravīraṃ balaṃ tvadīyaṃ yama-rāṣṭra-kalpam | anyonyam āsādya hataṃ mahad vinarāśva-nāgair giri-kūṭa-kalpaiḥ ||
Wika ni Sañjaya: «O hari ng mga tao! Ang iyong hukbo—mga elepante, kabayo, karwahe, at mga pangunahing mandirigma—ay nagkadurug-durog. Ang larangan ng digmaan ay wari’y naging kaharian ni Yama, panginoon ng kamatayan. Ang mga pulutong ng tao, kabayo, at mga elepanteng singlaki ng tuktok ng bundok ay nagsalpukan sa isa’t isa, at sa salpukang iyon sila’y nasawi.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic cost of war: when armies collide in rage and rivalry, the field becomes ‘like Yama’s realm,’ reminding the listener of impermanence and the ethical gravity of violence, even within a kṣatriya context.
Sañjaya reports to the king that the king’s forces have been devastated—elephants, horses, chariots, and leading fighters are broken; huge elephants and mixed ranks crash into each other, resulting in widespread death.