अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
युद्धमें शोभा पानेवाले, रथियोंमें श्रेष्ठ, मद्रदेशके अधिपति, बलवान, वीर, महाधनुर्धर मद्रराज शल्यने अपने सारथित्वमें कर्णको मारा गया देखकर क्या कहा? ।।
dṛṣṭvā vinihataṁ sarve yodhā vā raṇadurjayāḥ | ye ca kecana rājānaḥ pṛthivyāṁ yoddhum āgatāḥ || vaikarṭanaṁ hataṁ dṛṣṭvā kāny abhāṣanta sañjaya sañjaya ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang makita nilang napatay si Vaikarṭana (Karna), ang lahat ng mandirigmang bantog na di-matatalo sa digmaan—at ang sinumang mga haring mula sa buong daigdig na dumating upang lumaban—ay nagsimulang mag-usap-usap. O Sañjaya, anong mga salita ang kanilang binitiwan nang makita si Karṇa na bumagsak?
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how the fall of a great warrior becomes a collective moral reckoning: even the mightiest are subject to death, and war’s pursuit of dharma carries irreversible human cost, prompting reflection among rulers and fighters alike.
After Karna (Vaikarṭana) is killed, the assembled formidable warriors and kings who had come to the battlefield react verbally; the narrator frames a transition to reporting what they said upon seeing Karna fallen.