अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
प्रतीपमभिधावद्धिः कि पुनस्तात पापडवै: | संजय! जिसने गाण्डीव धनुषसे छूटे हुए बाणोंके आघातकी तनिक भी परवा न करके 'कृष्णे! अब तू पतिहीना हो गयी' ऐसा कहते हुए कुन्तीपुत्रोंकी ओर देखा था
vaishampāyana uvāca | pratīpam abhidhāvaddhiḥ ki punaḥ tāta pāṇḍavaiḥ | sañjaya, yaḥ gāṇḍīva-dhanuṣaḥ chūṭitaiḥ bāṇaiḥ āghātasya tanikam api aparvā kṛtvā ‘kṛṣṇe, adya tvaṃ patihīnā bhaviṣyasi’ iti vadann iva kuntīputrān prati avalokayat; yaś ca svabāhubala-viśvāsāt kadācit dve ghaṭike api putra-sahitaḥ pāṇḍavān bhagavantaṃ śrīkṛṣṇaṃ ca na bibheti sma | tāta, yadi śatrupakṣāt indra-sahitaḥ sarve devā api dhāveran, tair api karṇasya vadhe viśvāsaṃ kartum ahaṃ na śaknomi; pāṇḍavās tu kim eva | na hi jyāṃ saṃspṛśānasyāpi talatraṃ vāpi gṛhṇataḥ, na vadhaḥ puruṣendrasya tathā saṃyugeṣv apalāyinaḥ | pṛthivī candrasūryayoḥ prakāśamayībhyaḥ kiraṇebhyo ’pi vañcitā syāt, kintu raṇe pṛṣṭhaṃ na darśayataḥ puruṣaśiromaṇeḥ karṇasya vadhaḥ kadācid api na sambhāvyaḥ |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Sumugod siya nang tuwid laban sa kaaway—lalo pa, mahal kong anak, laban sa mga Pāṇḍava. Sañjaya, siya yaong hindi man lamang nag-alala sa mga tama ng mga palasong pinakawalan mula sa Gāṇḍīva, at tumingin sa mga anak ni Kuntī na wari’y ipinahahayag: ‘Kṛṣṇa, ngayong araw ay magiging wala kang asawa’; at siya yaong, umaasa sa lakas ng sarili niyang bisig, ay hindi kailanman—kahit sandali—natakot sa mga Pāṇḍava kasama ang kanilang mga anak, ni maging sa Panginoong Śrī Kṛṣṇa. Mahal kong anak, kahit pa ang lahat ng mga diyos na pinangungunahan ni Indra ay sumalakay mula sa panig ng kaaway, hindi ko pa rin mapaniwalaang mapapatay nila si Karṇa—ano pa kaya ang mga Pāṇḍava. Sapagkat kapag ang panginoon ng mga tao ay humahawak sa bagting ng busog o nagsusuot man lamang ng panangga sa bisig, walang sinumang makatatayo sa harap niya; maaaring mawalan ang daigdig ng maningning na sinag ng buwan at araw, ngunit ang kamatayan ni Karṇa—hiyas ng mga lalaking hindi kailanman tumatalikod sa labanan—ay wari’y hindi mangyayari.”
वैशम्पायन उवाच
The passage highlights the warrior ideal of steadfastness—never turning one’s back in battle—while also exposing the ethical danger of overconfidence. It sets up narrative irony: even the mightiest, praised as ‘unslayable,’ can fall when dharma, circumstance, and destiny converge.
Vaiśampāyana describes Karṇa’s fearlessness and reputed invincibility: he disregards Arjuna’s Gāṇḍīva arrows, taunts Kṛṣṇa with the threat of widowhood, and is portrayed as so formidable that even the gods with Indra seem insufficient to kill him—emphasizing the shock and significance of his eventual downfall.