Previous Verse
Next Verse

Shloka 62

अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः

सभायां सूतज: कृष्णां स कथं निहतः परै: । रणभूमिमें जिसके भयसे डरे हुए पुरुषशिरोमणि धर्मराज युधिष्ठिरने तेरह वर्षोतक कभी अच्छी तरह नींद नहीं ली

vaiśampāyana uvāca |

sabhāyāṃ sūtajaḥ kṛṣṇāṃ sa kathaṃ nihataḥ paraiḥ |

raṇabhūmau yasya bhayād drutāḥ puruṣaśiromaṇayaḥ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ trayodaśa varṣāṇi kadācid api suṣuptiṃ na lebhe |

yasya balāśrayād mama putro duryodhanaḥ pāṇḍavānāṃ patnīṃ balāt sabhāyāṃ ānīya, tatraiva bhariṣṭhāyāṃ sabhāyāṃ pāṇḍavān paśyataḥ sarvakurūṇāṃ samīpe pāñcālarājakumārīṃ dāsapatnīm iti nyavedayat |

sa ca tāṃ sambodhya uvāca— “kṛṣṇe! tava patayo ’dya nāstīva; ete sarve tuṣāḥ tilā iva klībāḥ; sundari! anyasya patyur āśrayaṃ vraja” iti |

pūrvam evaṃ sabhāyāṃ roṣāt draupadīṃ prati kaṭhorāṇi vacāṃsi śrutvā, sa sūtaputraḥ śatrubhiḥ kathaṃ nihataḥ ||

yadi bhīṣmo raṇaślāghī droṇo vā yudhi durmadaḥ pakṣapātāt kuntīputrān na haniṣyati, tadāham tān sarvān haniṣyāmi; tava mānasī cintā praśāmyatām iti ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Paano napatay ng mga kaaway ang anak ng Sūta—yaong sa kapulungan ay nang-alipusta kay Kṛṣṇā (Draupadī)? Sa larangan ng digmaan, sa takot sa kanya, maging ang pinakadakilang mga lalaki ay nanginig; at si Dharma-rāja Yudhiṣṭhira, pinagmumultuhan ng pangambang iyon, ay hindi nakatulog nang mahimbing sa loob ng labintatlong taon. Sa pag-asa sa kanyang lakas, ang aking anak na si Duryodhana ay sapilitang kinaladkad ang asawa ng mga Pāṇḍava papasok sa bulwagan; at doon, sa harap ng punô at nagkakagulong kapulungan at sa harap mismo ng mga Pāṇḍava, ipinahayag niya ang prinsesa ng Pāñcāla na ‘asawang-alipin’ sa harap ng lahat ng Kuru. At malupit niyang sinabi: ‘Kṛṣṇe! Ang iyong mga asawa ay halos patay na; silang lahat ay naging walang-lakas na parang hungkag na ipa—marikit, humanap ka ng kanlungan sa ibang asawa.’ Paano nga napatumba ng mga kaaway ang anak ng Sūta na iyon—na noong una, sa galit, ay nagbagsak ng gayong mabibigat na salita kay Draupadī sa loob ng maharlikang korte? At tiniyak pa niya kay Duryodhana: ‘Kung si Bhīṣma, palalo sa digmaan, o si Droṇa, mabangis sa labanan, ay hindi papatay sa mga anak ni Kuntī dahil sa pagkiling, ako mismo ang papatay sa kanilang lahat; mapawi nawa ang lagnat ng pag-aalala sa iyong isip.’”

सभायाम्in the assembly
सभायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Locative, Singular
सूतजःthe charioteer’s son (Karna)
सूतजः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतज
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णाम्Krishnaa (Draupadi)
कृष्णाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
निहतःkilled/slain
निहतः:
TypeVerb
Rootनि-हन्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (kta)
परैःby others / by enemies
परैः:
Karana
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Karna (Sūtaja/Sūtaputra)
D
Draupadī (Kṛṣṇā, Pāñcālarājakumārī)
D
Duryodhana
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)
B
Bhīṣma
D
Droṇa
P
Pāṇḍavas (sons of Kuntī)
K
Kurus
S
Sabhā (royal assembly hall)
R
Raṇabhūmi (battlefield)
P
Pāñcāla

Educational Q&A

The passage highlights how cruel speech and public humiliation—especially against a vulnerable person—are grave adharma that generate lasting moral consequences. It also critiques pride in strength: confidence built on violence and contempt can collapse, and past wrongdoing becomes a lens through which later downfall is judged.

Vaiśampāyana recalls Karṇa’s earlier role in the dice-hall outrage: his harsh words toward Draupadī and his support of Duryodhana’s coercion. Against that background, the narrator raises the pointed question of how such a formidable warrior—who even promised to kill the Pāṇḍavas if Bhīṣma and Droṇa would not—could later be slain by enemies in the war.