Shloka 34
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
दुर्योधनस्य वृद्धयर्थ योडजयत् पृथिवीं प्रभु: । स जित: पाण्डवै: शूरै:ः समरे बाहुशालिभि:
vaiśampāyana uvāca |
duryodhanasya vṛddhy-arthaṁ yo ’jayat pṛthivīṁ prabhuḥ |
sa jitaḥ pāṇḍavaiḥ śūraiḥ samare bāhuśālibhiḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Ang makapangyarihang mandirigmang, upang palakasin ang kapangyarihan ni Duryodhana, ay sumakop sa buong daigdig—siya mismo ay natalo sa labanan ng mga bayaning Pāṇḍava, na bantog sa lakas ng kanilang mga bisig. Ipinapakita ng taludtod ang mapait na kabalintunaan ng digmaan: ang paglawak ng kapangyarihang makamundo para sa ambisyon ng iba ay marupok; at kahit ang pinakakinatatakutang kampeon ay maaaring ibagsak kapag hinarap ng kapwa matatapang—at, sa balangkas-etika ng epiko, mas nakahanay sa dharma—na mga kalaban.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the instability of power gained through conquest for another’s ambition: even a ‘world-conquering’ champion can be overturned. In the Mahābhārata’s ethical horizon, martial prowess alone is not ultimate; outcomes also reflect the larger moral and karmic order governing the war.
Vaiśampāyana describes a reversal on the battlefield: the powerful warrior who had previously subdued realms to strengthen Duryodhana is now defeated in combat by the heroic, mighty-armed Pāṇḍavas.