Shloka 7
Adhyāya 8: Saṃprahāra-varṇana and Bhīma–Kṣemadhūrti Dvipa-Yuddha
Combat Description and Elephant Duel
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत कर्णपर्वमें संजयवाक्यविषयक सातवाँ अध्याय पूरा हुआ
saṃcintya nipuṇaṃ buddhyā dhṛtarāṣṭro janeśvaraḥ | nedam astīti saṃcintya karṇasya samare vadham ||
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Matapos magnilay nang may matalas na isip, si Haring Dhṛtarāṣṭra, panginoon ng mga tao, ay pinag-isipan ang pagkamatay ni Karṇa sa labanan at naisip: “Hindi ito maaari; imposible.” Ngunit habang tinataya niya ang ulat, ang katotohanang naganap ang isang “di-maiisip” na gawa ay tumimo sa kanya bilang tanda na di na maililigtas ang hukbong Kaurava. Kung napatay si Karṇa, maaari na ring maganap ang pagkapuksa ng iba. Sa pagkaunawang iyon, sumiklab ang dalamhati sa kanyang dibdib; nanghina ang kanyang mga sangkap, at siya’y bumagsak sa panaghoy.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how attachment and reliance on a single pillar of strength (here, Karṇa) collapses into despair when impermanence asserts itself. It points to the ethical and psychological truth that war’s outcomes overturn human calculations, and that clinging to power or certainty breeds suffering when fate turns.
Sañjaya’s report of Karṇa’s death reaches Dhṛtarāṣṭra. The king, stunned, repeatedly deems it impossible, then reflects and realizes it signals the likely ruin of the Kaurava forces. This triggers intense grief and lamentation.