Shloka 16
(शक्तिभिस्तोमरै: प्रासै: कुणपै: कूटमुद्गरै: । शूलैस्त्रिशूलै: परिघै: भिन्दिपालै: परश्चधै: ।।
sañjaya uvāca |
śaktibhis tomaraiḥ prāsaiḥ kuṇapaiḥ kūṭamudgaraiḥ |
śūlais triśūlaiḥ parighair bhindipālaiḥ paraśvadhaiḥ ||
karavālair hemadaṇḍair yaṣṭibhīr musalair halaiḥ |
parihṛṣṭāś cakrire pārtha samantād gūḍham āyudhaiḥ ||
tato 'rjunaḥ sahasrāṇi rathavāraṇavājinām |
preṣayām āsa viśikhair yamasya sadanaṃ prati ||
Sinabi ni Sañjaya: Sa pagdiriwang ng digmaan, pinalibutan ng mga mandirigma si Pārtha (Arjuna) sa lahat ng panig, at tinakpan siya ng siksik na bagyo ng mga sandata—mga sibat at javelin, mga lansang, mga pamalo at maso, mga pike at trident, mga bakal na pamalo, bhindipāla, mga palakol, mga espada, gintong tungkod, mga baston, mga pambayo, at mga araro. Pagkaraan, si Arjuna, na tumugon sa pagkubkob na iyon nang di natitinag, ay nagsimulang magpadala sa pamamagitan ng kanyang mga palaso ng libu-libong karwahe, elepante, at kabayo ng kaaway sa tahanan ni Yama.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical gravity of war: exhilaration and aggression on the battlefield quickly culminate in death, while disciplined mastery (Arjuna’s focused archery) determines outcomes. It implicitly reminds the listener that in battle, Yama’s law—mortality—stands behind every act, urging sobriety and responsibility even amid heroic duty.
Arjuna is surrounded from all sides by delighted enemy fighters who shower him with many kinds of weapons. In response, Arjuna counters with a devastating volley of arrows, killing large numbers—charioteers, elephants, and horses—sending them to Yama’s abode (i.e., to death).