Shloka 72
इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वनें श्रीकृष्ण और अर्जुनका संवादविषयक बहत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ
apaśyaṁ nihataṁ vīraṁ saubhadram ṛṣabhekṣaṇam | droṇadrauṇikṛpān vīrān karṣayantaṁ nararṣabhān ||
Wika ni Vāyu: “Nakita ko si Abhimanyu, ang magiting na anak ni Subhadrā—may mga matang gaya ng sa torong lalaki—na nakahandusay na patay, gayong kanina’y pinipiga at sinusupil niya nang mariin ang mga mandirigmang tila toro sa hanay ng mga tao: si Droṇa, ang anak ni Droṇa (Aśvatthāmā), at si Kṛpa. Ang tanawin ng marangal na kabataang iyon—na nagpapataas ng dangal ng mga angkan ng Kuru at Vṛṣṇi—ngunit pinabagsak sa siksikan ng labanan, ay tila apoy na sumusunog sa aking mga laman; at isinusumpa ko sa katotohanan na maging sa kasuklam-suklam na gawang ito, ang mapanlinlang na layon ni Karṇa ay kumikilos.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse frames Abhimanyu’s fall as an ethical wound: even extraordinary valor can be undone when many powerful warriors act without restraint, and the memory of such adharma (treacherous intent) becomes a moral burden on witnesses and society.
Vāyu reports having seen Abhimanyu—who was fiercely afflicting leading Kaurava champions like Droṇa, Aśvatthāmā, and Kṛpa—lying slain, and he attributes the wrongdoing behind this outcome to Karṇa’s hostile, deceitful agency.