Shloka 6
कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna
Prelude to Karṇa’s Slaying
पत्तय: पत्तिसंघांश्ष हयसंघांश्व॒ पत्तय: । पत्तयो रथमातड्जन् रथा हस्त्यश्वमेव च
pattayaḥ pattisaṅghāṁś ca hayasaṅghāṁś ca pattayaḥ | pattayo ratham ātaḍjan rathā hastyaśvam eva ca ||
Wika ni Sañjaya: Ang mga kawal na naglalakad ay bumagsak sa mga pulutong ng impanterya at sa mga pulutong ng kabalyerya; at ang impanterya’y sumalakay din sa mga karwahe—kasama ang mga mandirigmang karwahe, mga elepante, at mga kabayo. Ang tanawin ay ganap na pagkakabuhol sa digmaan, kung saan bawat sangay ng hukbo’y bumabaling laban sa iba sa siksikan ng labanan, at ipinakikitang ang dahas, kapag pinakawalan, ay kumakalat sa lahat ng hanay nang walang pagpipigil.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the indiscriminate spread of violence in war: once battle intensifies, distinctions of rank and arm (infantry, cavalry, chariots, elephants) collapse into mutual assault. Ethically, it hints at war’s tendency to engulf all participants, making restraint and discernment difficult.
Sañjaya describes a fierce clash where infantry units attack other infantry and cavalry formations, and then press against chariots as well, striking at the chariot-warriors and their supporting animals—elephants and horses—depicting a tightly packed, chaotic engagement.