कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament
मालवा मद्रकाश्रैव द्राविडाश्नोग्रकर्मिण: । यौधेयाश्व ललित्थाशक्ष क्षुद्रका श्चाप्पुशीनरा:
sañjaya uvāca |
mālavā madrakāś caiva drāviḍāś cogra-karmiṇaḥ |
yaudheyāś ca lalitthāś ca kṣudrakāś cāpi uśīnarāḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: Ang mga Mālava at Madraka, at ang mga Drāviḍa na kilala sa mababangis na gawa; ang mga Yaudheya at Lalittha, ang mga Kṣudraka at Uśīnara—sila at iba pang mga puwersang panrehiyon ay pinabagsak sa siksikan ng labanan. Ipinakikita ng ulat ang lawak ng digmaang sumasaklaw sa maraming kaharian at ang kakila-kilabot na halaga ng ambisyong pandigma, kung saan ang buong mga bayan ay natatangay sa kapahamakan sa lakas ng iisang kampeon.
संजय उवाच
The verse highlights how war consumes not only individual warriors but entire communities. Ethically, it points to the far-reaching consequences of political rivalry and kṣatriya ambition: countless regional peoples are drawn into a conflict whose scale overwhelms ordinary moral accounting.
Sañjaya lists various peoples and contingents present in the battle and indicates their involvement and devastation in the fighting. It functions as a battlefield catalogue, emphasizing the breadth of forces engaged and the intensity of the slaughter.