Shloka 26
Karna Reproves Shalya; Brahmin Reports on Bāhlīkas; Shalya’s Universalizing Rebuttal (कर्ण–शल्य संवादः)
यदेवं वर्तमानेषु महायुद्धेषु संजय
yad evaṁ vartamāneṣu mahāyuddheṣu sañjaya, strī-madhyam iva gāhante daivaṁ tu balavattaram |
Wika ni Sañjaya: “Habang nagaganap ang gayong malalaking labanan, O Sañjaya, sumusuong sila sa aming hukbo nang walang takot, gaya ng mga lalaking pumapasok sa gitna ng mga babae; tunay ngang ang tadhana ang mas makapangyarihang puwersa. Sa araw-araw na aking naririnig—may mga anak kong napatay, ang iba nama’y nagapi—napaniwala ako na sa larangan ng digmaan ay wala ni isang mandirigmang makapipigil sa mga Pāṇḍava. Pumapasok sila sa aking hukbo nang walang pag-aatubili; sa bagay na ito, ang kapalaran ang lubhang nangingibabaw.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the Mahābhārata theme that in catastrophic war, human valor and strategy can be overruled by daiva (destiny). The speaker’s repeated experience of loss leads to a moral-psychological conclusion: confidence in mere martial prowess collapses when outcomes appear governed by a higher, irresistible order.
Sañjaya reports the battlefield situation to the blind king: the Pāṇḍavas are breaking into the Kaurava forces without fear, and the king—hearing daily of sons killed or defeated—concludes that no warrior can restrain them, attributing this to the overpowering force of destiny.