Shloka 15
कर्णसेनापत्यारम्भः — Karṇa’s Appointment and the Report to Dhṛtarāṣṭra
Chapter 1
Devanagari script
तदनन्तर एक-दूसरेको जीतनेकी इच्छावाले कौरवों और पाण्डवोंमें भयंकर रोमांचकारी युद्ध आरम्भ हो गया ।। तयोद्»ों दिवसौ युद्ध कुरुपाण्डवसेनयो: । कर्णे सेनापतौ राजन् के अप ्शनम्,राजन! कर्णके सेनापति हो जानपर उन कौरव-पाण्डव-सेनाओंमें दो दिनोंतक अद्भुत युद्ध हुआ
Translation
Pagkaraan nito, sa pagitan ng mga hukbo ng Kaurava at Pāṇḍava—na kapwa nagnanais na magwagi laban sa isa’t isa—sumiklab ang isang nakapangingilabot at nakapagpapakilabot na digmaan. O Hari! Nang si Karṇa ay maging punong kumandante, naglaban ang mga hukbo ng Kuru at Pāṇḍava sa loob ng dalawang araw, sa isang labang kahanga-hanga at di pangkaraniwan.
Word by Word
तयोःof those two (armies/sides)
तयोः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, षष्ठी, द्विवचन
द्वौtwo
द्वौ:
Karta
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, द्विवचन
दिवसौdays
दिवसौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, द्विवचन
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कुरु-पाण्डव-सेनयोःof the Kuru and Pandava armies
कुरु-पाण्डव-सेनयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, षष्ठी, द्विवचन
कर्णेwhen/with Karna (as context: in Karna's case)
कर्णे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
सेनापतौas commander-in-chief
सेनापतौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसेनापति (प्रातिपदिक)
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes