Shloka 56
Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
अमृदनात् समरे नाग: सम्प्रधावंस्ततस्तत: । उस हाथीने अत्यन्त कुपित होकर रथके समूहों, हाथियों, घुड़सवारोंसहित घोड़ों तथा सैकड़ों-हजारों पैदल सिपाहियोंको भी समरांगणमें इधर-उधर दौड़ते हुए रौंद डाला || ५५ - तेन संलोड्यमानं तु पाण्डवानां बल॑ महत्
amṛdanāt samare nāgaḥ sampradhāvaṃs tatastataḥ | tena saṃloḍyamānaṃ tu pāṇḍavānāṃ balaṃ mahat ||
Sinabi ni Sañjaya: Sa gitna ng labanan, ang dambuhalang elepanteng pandigma ay nagngalit, sumugod-sugod sa iba’t ibang panig, at niyurakan at dinurog ang mga pangkat ng karwahe, mga elepante, mga kabayo at kabalyero, pati na ang daan-daan at libu-libong kawal na naglalakad. Sa bagsik ng paglusob nito, ang malaking hukbo ng mga Pāṇḍava ay nayanig at nagkagulo nang matindi.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the destructive momentum of uncontrolled force in war: a single raging war-elephant can scatter and destabilize a large army, illustrating how violence rapidly multiplies suffering and disorder on the battlefield.
Sañjaya describes a war-elephant charging in different directions, trampling combatants and causing the Pāṇḍava forces to be tossed into confusion and disarray.