Shloka 52
Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
किरन्तो विविधान् बाणान् शस्त्राणि विविधानि च । तत्पश्चात् पाण्डव-सैनिक भीमसेनको आगे करके नाना प्रकारके बाणों तथा अस्त्र- शस्त्रोंकी वर्षा करते हुए भगदत्तपर टूट पड़े ।। ५१ ह || तेषामापततां राजन् संक्रुद्धानाममर्षिणाम्,राजन! क्रोधमें भरकर आक्रमण करनेवाले, अमर्षशील उन पाण्डवोंका वह घोर सिंहनाद सुनकर महाधनुर्धर भगदत्तने अमर्षवश बिना किसी भयके अपने हाथीको उनकी ओर बढ़ाया
sañjaya uvāca | teṣām āpatatāṃ rājan saṃkruddhānām amarṣiṇām | taṃ ghoram siṃhanādaṃ śrutvā mahādhanurdharo bhagadatto ’marṣavaśād abhayaṃ gajam eṣāṃ prati prāhiṇot ||
Sinabi ni Sañjaya: “O Hari, ang mga mandirigmang Pāṇḍava, na si Bhīmasena ang nasa unahan, ay nagpaulan ng sari-saring palaso at iba’t ibang sandata at saka sumalakay kay Bhagadatta. Nang sila—nag-aalab sa galit at di matanggap ang paghamak—ay rumaragasa, si Bhagadatta, ang dakilang mamamana, ay nakarinig ng nakapanghihilakbot na sigaw na parang leon; dahil sa amarsa (nasugatang dangal) at walang takot, inudyukan niya ang sarili niyang elepanteng pandigma pasulong laban sa kanila.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger and wounded honor (amarṣa) can become a powerful motivator in war, producing fearlessness and decisive action; ethically, it warns that such resolve may arise not only from dharma but also from pride and indignation.
As the enraged Pandava forces surge forward with a fierce battle-cry, Bhagadatta—renowned as a great archer—hears it and, without fear, drives his war-elephant straight toward them to meet their assault.