Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

भीष्मस्य दुर्योधनं प्रति उपालम्भः

Bhīṣma’s Reproof to Duryodhana

एवमुकक्‍्त्वा तु हैडिम्बो महद्‌ विस्फार्य कार्मुकम्‌,ऐसा कहकर हिडिम्बाकुमारने दाँतोंसे ओठ चबाते और जीभसे मुँहके कोनोंको चाटते हुए अपने विशाल धनुषको खींचकर दुर्योधनपर बाणोंकी बड़ी भारी वृष्टि की। ठीक उसी तरह, जैसे वर्षा-ऋतुमें मेघ पर्वतके शिखरपर जलकी धाराएँ गिराता है

evam uktvā tu haiḍimbo mahad visphārya kārmukam, duryodhanam prati bāṇānāṃ mahāṃ vṛṣṭim avāsṛjat; yathā varṣā-ṛtau meghaḥ parvata-śikhare jaladhārāḥ pātayati.

Sinabi ni Sañjaya: “Pagkasabi nito, hinila ng anak ni Hiḍimbā ang kanyang dambuhalang busog hanggang sa sukdulan at pinakawalan ang isang napakalakas na ulang-palaso kay Duryodhana—gaya ng ulap sa tag-ulan na nagbubuhos ng mga agos ng tubig sa tuktok ng bundok. Ipinakikita ng tanawing ito ang walang-humpay na pag-usad ng digmaan, kung saan ang giting at paninindigan ay nagiging nakalulunod na puwersa, at kung saan ang bunga ng ambisyon at poot ay binabayaran sa malupit na batas ng pakikidigma.”

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active, prior action
तुbut/then
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हैडिम्बःHaidimba (Ghaṭotkaca)
हैडिम्बः:
Karta
TypeNoun
Rootहैडिम्ब
Formmasculine, nominative, singular
महत्great/huge
महत्:
TypeAdjective
Rootमहत्
Formneuter, accusative, singular
विस्फार्यhaving stretched/drawn
विस्फार्य:
TypeVerb
Rootस्फुर्/स्फार् (विस्फारयति)
Formल्यप् (absolutive/gerund), active, prior action
कार्मुकम्bow
कार्मुकम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्मुक
Formneuter, accusative, singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
हैडिम्ब / हिडिम्बाकुमार (Haiḍimba; son of Hiḍimbā = Ghaṭotkaca)
दुर्योधन (Duryodhana)
कार्मुक (bow)
बाण (arrows)
मेघ (cloud)
पर्वतशिखर (mountain peak)
वर्षा-ऋतु (rainy season/monsoon)