Shloka 2

भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal

Devanagari script

तथैव सात्वतो राजन हार्दिक्य: परवीरहा । अभ्यद्रवत संग्रामे पाण्डवानां वरूथिनीम्‌,नरेश्वर! इसी प्रकार शत्रुवीरोंका विनाश करनेवाले सात्वतवंशी कृतवर्माने उस संग्राममें पाण्डवोंकी सेनापर आक्रमण किया

Transliteration

tathaiva sātvato rājan hārdikyaḥ paravīrahā | abhyadravat saṅgrāme pāṇḍavānāṃ varūthinīm, nareśvara ||

Translation

Wika ni Sañjaya: “Gayon din, O Hari, si Hārdikya Kṛtavarmā—mula sa angkang Sātvata at mamumuksa ng mga kampeon ng kaaway—ay sumugod sa labang iyon laban sa hanay-pandigma ng mga Pāṇḍava, O panginoon ng mga tao.”

Word by Word

• तथा: thus, in the same way
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• एव: indeed, just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• सात्वतः: the Sātvata (Kṛtavarman, of the Sātvata clan)
• सात्वतः: Karta
• Type: Noun
• Root: सात्वत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• हार्दिक्यः: Hārdikya (Kṛtavarman, son of Hṛdīka)
• हार्दिक्यः: Karta
• Type: Noun
• Root: हार्दिक्य
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• परवीरहा: slayer of enemy-heroes
• परवीरहा: Karta
• Type: Adjective
• Root: पर-वीर-हन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अभ्यद्रवत्: rushed/charged towards
• Type: Verb
• Root: अभि-√द्रु (द्रवति)
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• संग्रामे: in the battle
• संग्रामे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संग्राम
• Form: Masculine, Locative, Singular

• पाण्डवानाम्: of the Pāṇḍavas
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• वरूथिनीम्: army, host, battalion
• वरूथिनीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वरूथिनी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• नर-ईश्वर: O lord of men (O king)
• Type: Noun
• Root: नर-ईश्वर
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra (implied by addresses rājan/nareśvara)
• Kṛtavarmā
• Sātvata lineage
• Pandavas
• Pandava army (varūthinī)