Shloka 326
Adhyāya 92: Irāvanta-śoka, punaḥ-pravṛttiḥ saṅgrāmasya
Arjuna’s grief and the battle’s renewed intensity
वध्यमाना व्यदृश्यन्त शतशो5थ सहस्रश: । नकुल और सहदेवने घुड़सवारोंकी सेनापर आक्रमण किया। राजन! उन घोड़ोंने सोनेकी कलँगी तथा सोनेके ही अन्यान्य आभूषण धारण किये थे। वे सब सैकड़ों और सहस्रोंकी संख्यामें मरकर गिरते दिखायी देते थे
sañjaya uvāca | vadhyamānā vyadṛśyanta śataśo 'tha sahasraśaḥ |
Wika ni Sañjaya: “Habang sila’y pinapatay, nakita silang bumabagsak nang daan-daan, maging libu-libo. Sina Nakula at Sahadeva ay sumalakay sa hukbong kabalyeriya. O Hari, ang mga kabayong iyon ay may gintong palamuti sa ulo at iba pang alahas na ginto. Ngunit sa larangan ng digmaan, hindi nakapagsasanggalang ang karangyaan ng maharlika laban sa bunga ng karahasan; ang maramihang kamatayan ay naging mabagsik na likuran ng tunggalian para sa kapangyarihan.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the grim reality of war: once violence is unleashed, death becomes widespread and indiscriminate. It implicitly highlights impermanence and the ethical weight of actions (karma), reminding the listener that external grandeur cannot prevent mortal consequences.
Sañjaya reports a battlefield moment in which combatants are being slain in vast numbers—hundreds and thousands—emphasizing the scale and intensity of the fighting.