Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall
तथा तत् पौरुष॑ राजंस्तावकानां परंतप । प्राप्प पाण्डुसुतान् वीरान् व्यर्थ भवति संयुगे
tathā tat pauruṣaṁ rājan tāvakānāṁ parantapa | prāpya pāṇḍusutān vīrān vyarthaṁ bhavati saṁyuge ||
Wika ni Sañjaya: “Kaya nga, O hari, O manlulupig ng kaaway: ang kagitingan ng iyong mga tauhan, pagharap sa magigiting na anak ni Pāṇḍu sa labanan, ay nagiging walang bunga. Kung paanong ang matamis na tubig ng banal na Gaṅgā, pagpasok sa dakilang karagatan, ay nawawala ang sariling tamis at tinatanggap ang alat ng dagat; gayon din ang pagsisikap ng hukbong Kaurava—pagdating sa mga Pāṇḍava, ito’y nasisipsip at napapawi.”
संजय उवाच
Mere effort or numerical strength does not guarantee success; when confronted by a superior force (here, the Pāṇḍavas’ heroism), the opponent’s valor can be rendered ineffective—like a river’s sweetness losing its distinctness upon merging into the sea.
Sañjaya reports to the king that the Kaurava warriors’ attempts in the ongoing battle are being neutralized upon meeting the Pāṇḍavas, emphasizing the Pāṇḍavas’ dominance through a vivid comparison.