Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः

Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal

स हताश्वे रथे तिष्ठन्‌ श्रुतकर्मा महारथ: । शक्ति चिक्षेप संक्रुद्धो महोल्कां ज्वलितामिव

sa hatāśve rathe tiṣṭhan śrutakarmā mahārathaḥ | śaktiṃ cikṣepa saṃkruddho maholkāṃ jvalitām iva ||

Sinabi ni Sañjaya: Bagaman napatay na ang kanyang mga kabayo, nanatiling nakatindig sa sariling karwahe ang dakilang mandirigmang karwahe na si Śrutakarmā. Sa naglalagablab na galit, inihagis niya ang sandatang śakti, nagniningas na parang isang dambuhalang bulalakaw.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हताश्वेin/ on the horse-slain (horse-less) [chariot]
हताश्वे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootहताश्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
रथेin/on the chariot
रथे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Locative, Singular
तिष्ठन्standing
तिष्ठन्:
Karta
TypeVerb
Rootस्था (तिष्ठ)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
श्रुतकर्माShrutakarman
श्रुतकर्मा:
Karta
TypeNoun (Proper name)
Rootश्रुतकर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्तिम्a spear/javelin (shakti-weapon)
शक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
चिक्षेपthrew/cast
चिक्षेप:
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंक्रुद्ध
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Masculine, Nominative, Singular
महा-उल्काम्a great meteor/firebrand
महा-उल्काम्:
TypeNoun
Rootमहो्ल्का (महा + उल्का)
FormFeminine, Accusative, Singular
ज्वलिताम्blazing
ज्वलिताम्:
TypeAdjective
Rootज्वलित
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Feminine, Accusative, Singular
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śrutakarmā
Ś
śakti (weapon)
C
chariot
H
horses
M
meteor/ulka

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) can propel a warrior to intensify aggression even when disadvantaged; it implicitly warns that wrath fuels escalation and clouds judgment, a recurring ethical concern in the Mahābhārata’s war narrative.

After his horses are killed, the mahāratha Śrutakarmā still stands on his chariot and, in fury, hurls a śakti weapon at his opponent (noted in the accompanying Hindi as Durmukha), likened to a blazing meteor.