भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः
Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal
स पीड्यमान: समरे कृतास्त्रो युद्धदुर्मद:,महाराज! अभिमन्यु अस्त्रविद्याका ज्ञाता और युद्धमें उन््मत्त होकर लड़नेवाला है। उसने समरभूमिमें बाणोंसे पीड़ित होनेपर भी आपके सैनिकोंमें कँपकँपी उत्पन्न कर दी। ठीक उसी तरह, जैसे देवासुर-संग्राममें वज्रधारी इन्द्रने बड़े-बड़े असुरोंको भयसे पीड़ित कर दिया था
sa pīḍyamānaḥ samare kṛtāstro yuddha-durmadāḥ, mahārāja! abhimanyuḥ astravidyāyāḥ jñātā yuddhe unmattavat yodhyamānaḥ; sa samara-bhūmau bāṇaiḥ pīḍitaḥ san api tava sainyeṣu kampakampīṃ janayāmāsa, yathā devāsura-saṅgrāme vajradhara indro mahā-asurān bhayena pīḍitān akarot.
Sinabi ni Sañjaya: O Hari, si Abhimanyu—dalubhasa sa agham ng sandata at lumalaban na tila sinasaniban ng alab ng digmaan—bagama’t napipisil sa sagupaan at tinatamaan ng mga palaso, ay nagpasiklab pa rin ng panginginig sa inyong hukbo. Gaya ito ni Indra, tagapagdala ng vajra, na sa digmaan ng mga deva at asura ay nagpasadlak sa takot ang malalaking asura.
संजय उवाच
The verse highlights how mastery of skill and unwavering courage can influence the moral-psychological dimension of war: even when wounded, a steadfast warrior can protect dharma by sustaining resolve and breaking the enemy’s confidence.
Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Abhimanyu, though struck by many arrows and under pressure, continues to fight with fierce intensity and spreads panic among the Kaurava troops, compared to Indra terrifying mighty asuras in the devas–asuras war.