Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

भीष्मवधाय प्रयाणम् — The Advance toward Bhīṣma and Counter-Engagements

शोणितोदं शरावर्त गजद्दीपं हयोर्मिणम्‌ | रथनौभिरन्नरव्याप्रा: प्रतेर: सैन्यसागरम्‌,वह सेना एक समुद्रके समान थी। रक्त ही वहाँ जलके समान था। बाणोंकी भँवर उठती थी। हाथी द्वीपके समान जान पड़ते थे और घोड़े तरंगकी शोभा धारण करते थे। रथरूपी नौकाओंके द्वारा नरश्रेष्ठ वीर उस सैन्य-सागरको पार करते थे

sañjaya uvāca |

śoṇitodaṁ śarāvartaṁ gajadvīpaṁ hayormimam |

rathanāubhir naraśreṣṭhāḥ prateruḥ sainyasāgaram ||

Wika ni Sañjaya: Ang hukbong iyon ay parang isang napakalawak na karagatan—dugo ang tubig nito, at ang mga ipu-ipo ay ang mga palasong umiikot; ang mga elepante’y nakatindig na tila mga pulo, at ang mga kabayo’y sumisibol na parang mga alon. Sa dagat ng labanan, ang mga pangunahing lalaki ay tumatawid sakay ng mga karwaheng pandigma na wari’y mga bangka—larawang nagpapakita ng nakalulunod na lakas ng digmaan at ng di-matitinag na loob ng mga mandirigma sa lupang binabad sa karahasan.

शोणित-उदम्having blood as water / blood-watered
शोणित-उदम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशोणित + उद
FormNeuter, Accusative, Singular
शर-आवर्तम्having arrows as whirlpools
शर-आवर्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशर + आवर्त
FormNeuter, Accusative, Singular
गज-द्वीपम्having elephants as islands
गज-द्वीपम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगज + द्वीप
FormNeuter, Accusative, Singular
हय-ऊर्मिणम्having horses as waves
हय-ऊर्मिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहय + ऊर्मि
FormNeuter, Accusative, Singular
रथ-नौभिःby chariot-boats
रथ-नौभिः:
Karana
TypeNoun
Rootरथ + नौ
FormFeminine, Instrumental, Plural
नर-व्याघ्राःtigers among men (great heroes)
नर-व्याघ्राः:
Karta
TypeNoun
Rootनर + व्याघ्र
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रतेरुःthey crossed
प्रतेरुः:
TypeVerb
Rootप्र + तॄ (तरणे)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
सैन्य-सागरम्the army-ocean
सैन्य-सागरम्:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य + सागर
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
army (sainya)
B
blood (śoṇita)
A
arrows (śarāḥ)
E
elephants (gaja)
H
horses (haya)
C
chariots (ratha)
O
ocean/sea (sāgara)