Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

मेरोर्दिग्वर्णनम् / Digvarṇana of Meru: Uttara-Kuru, Bhadrāśva, and Jambūdvīpa Motifs

देवा वैकुण्ठमित्याहुर्नरा विष्णुमिति प्रभुम्‌,“फिर वही सबकी सृष्टि करता है। यहाँ कुछ भी सदा स्थिर रहनेवाला नहीं है। भगवान्‌ नर और नारायण समस्त प्राणियोंके सुहृद्‌ एवं सर्वज्ञ हैं। देवता उन्हें वैकुण्ठ और मनुष्य उन्हें शक्तिशाली विष्णु कहते हैं!

devā vaikuṇṭham ity āhur narā viṣṇum iti prabhum |

Sinabi ni Vaiśampāyana: Tinatawag ng mga deva ang Kataas-taasang Panginoon na Vaikuṇṭha, samantalang tinatawag Siya ng mga tao na ang makapangyarihang Viṣṇu. Siya ang bukal ng paglikha na laging kumikilos, at sa daigdig na ito’y walang anumang nananatiling di-nagbabago. Bilang Nara at Nārāyaṇa, Siya ang mabuting kaibigan ng lahat ng nilalang at ang ganap na nakaaalam—kaya karapat-dapat sambahin lampas sa pagkakaiba-iba ng mga pangalan.

देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
कुण्ठम्Vaikuṇṭha (name/title)
कुण्ठम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुण्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
आहुःsay/call
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
नराःmen/humans
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
Karma
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रभुम्the Lord/master
प्रभुम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
D
Devas
V
Vaikuṇṭha
V
Viṣṇu
N
Nara
N
Nārāyaṇa

Educational Q&A

The verse emphasizes that the Supreme Lord is one, though addressed by different names according to perspective—devas call Him Vaikuṇṭha and humans call Him Viṣṇu. It also highlights His role as creator and His qualities as omniscient and the universal well-wisher (suhṛd), grounding devotion in ethical reverence rather than mere nomenclature.

Vaiśaṃpāyana, as narrator, describes the Lord’s recognized titles among different beings and underscores His cosmic function and compassionate omniscience. This serves to frame the surrounding discourse with a theological affirmation of the divine presence guiding events.