Shloka 13
Devanagari script
बहुभि: क्षत्रियैर्गुप्त पृथिव्यां लोकसम्मतै: । अस्मानभिगतै: कामात् सबलै: सपदानुगै:,जो अपने वीरताके लिये भूमण्डलमें विख्यात तथा लोकमें सम्मानित हैं, ऐसे बहुत-से क्षत्रिय अपनी इच्छासे ही सेना और सेवकोंके साथ हमारे पास आये हैं, उनके द्वारा यह कौरव-सेना सुरक्षित है
Translation
Ang hukbong Kaurava ay binabantayan ng maraming kṣatriya na bantog sa buong daigdig dahil sa kanilang kagitingan at iginagalang ng bayan. Kusang-loob silang lumapit sa amin, kasama ang kanilang lakas at mga tagasunod; dahil sa kanila, ligtas ang hukbong Kaurava.
Word by Word
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Instrumental, Plural
क्षत्रियैःby kshatriyas/warriors
क्षत्रियैः:
Karana
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Instrumental, Plural
गुप्तःprotected/guarded
गुप्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootगुप्त (√गुप्)
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
लोकसम्मतैःapproved/esteemed by the people
लोकसम्मतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootलोकसम्मत
FormMasculine, Instrumental, Plural
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Plural
अभिगतैःby those who have come/approached
अभिगतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअभिगत (√गम्)
FormMasculine, Instrumental, Plural
कामात्from desire; voluntarily
कामात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Ablative, Singular
सबलैःwith forces/with troops
सबलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसबल
FormMasculine, Instrumental, Plural
सपदानुगैःwith followers/attendants (those who go along at the heels)
सपदानुगैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसपदानुग
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes