Adhyāya 74 (Book 6, Bhīṣma-parva): Bhīma–Duryodhana re-engagement and afternoon escalation
प्रादुर्भूती महावात: पांसुवर्ष पपात च । नभस्यथन्तर्दथे सूर्य: सैन्येन रजसा55वृत:,बड़े जोरकी आँधी उठ गयी। धूलकी वर्षा होने लगी। सेनाके द्वारा उड़ायी हुई धूलसे आकाश में सूर्यदेव छिप गये
prādurbhūtī mahāvātaḥ pāṁsuvṛṣṭiḥ papāta ca | nabhasy athāntardadhe sūryaḥ sainyena rajasāvṛtaḥ ||
Wika ni Sañjaya: Biglang bumangon ang isang napakalakas na unos, at umulan ng alikabok. Natakpan ng alikabok na inihahagis ng mga hukbo, naglaho ang araw sa langit. Ang kaguluhan ng larangan mismo ay naging pangitain—ang kalikasan ay sumasalamin sa dilim at pagkalito ng katarungan na pinakakawalan ng digmaan kapag nagbabanggaan ang malalaking puwersa.
संजय उवाच
The verse underscores how collective violence generates not only physical destruction but also a symbolic ‘darkening’—clarity and order are obscured, suggesting that war tends to eclipse discernment (viveka) and heighten confusion, a moral warning embedded in the narrative imagery.
As the battle intensifies, a powerful wind rises and dust billows up like rain. The dust thrown up by the moving armies becomes so dense that it hides the sun, turning the battlefield into a dim, ominous scene.