Shloka 22
Chapter 7: Dvīpa–Varṣa–Meru-varṇana
Description of the Dvīpa, Varṣas, and Mount Meru
Devanagari script
अरत्नीनां सहस्नं च शतानि दश पञठ्च च । परिणाहस्तु वृक्षस्थ फलानां रसभेदिनाम्,उसके फलोंमें जब रस आ जाता है अर्थात् जब वे पक जाते हैं, तब अपने-आप टूटकर गिर जाते हैं। उन फलोंकी लंबाई ढाई हजार अरत्नि- मानी गयी है
Transliteration
aratnīnāṃ sahasraṃ ca śatāni daśa pañca ca | pariṇāhas tu vṛkṣastha-phalānāṃ rasabhedinām |
Translation
Wika ni Sañjaya: “Ang mga bungang tumutubo sa mga punong iyon—na iba-iba ang katas—ay may sukat na dalawang libo’t limang daang aratni sa palibot. Kapag ganap na ang dagta, ibig sabihi’y hinog na, kusa silang napuputol at nahuhulog.”
Word by Word
अरत्नीनाम्of aratnis (a measure)
अरत्नीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअरत्नि
FormFeminine, Genitive, Plural
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
शतानिhundreds
शतानि:
Karta
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Nominative, Plural
दशten
दश:
Karta
TypeNoun
Rootदश
FormNeuter, Nominative, Plural
पञ्चfive
पञ्च:
Karta
TypeNoun
Rootपञ्च
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
परिणाहःcircumference/girth
परिणाहः:
Karta
TypeNoun
Rootपरिणाह
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वृक्षस्थof those situated on the tree
वृक्षस्थ:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवृक्षस्थ
FormNeuter, Genitive, Plural
फलानाम्of fruits
फलानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Genitive, Plural
रसभेदिनाम्of those that split/burst with juice (when ripe)
रसभेदिनाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootरसभेदिन्
FormNeuter, Genitive, Plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaT
trees (vṛkṣa)F
fruits (phala)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes