Shloka 31
भीष्मपर्व — अध्याय ६६: तुमुलसंग्रामवर्णनम्
The Tumult of Battle Described
योधास्त्वदीया: शरवर्षैरवर्षन् मेघा यथा भूधरमम्बुवेगै: । तथापि त॑ धारयितुं न शेकु- मध्यन्दिने सूर्यमिवातपन्तम्,वृष्णिवंशके श्रेष्ठ पुरुष सात्यकि आकर शत्रुओंके बीचमें विचर रहे हैं और युद्धस्थलमें कौरवसेनाके मुख्य-मुख्य वीरोंको भगाते हुए बारंबार गर्जना कर रहे हैं; यह सुनकर आपके योद्धा उनपर उसी प्रकार बाणोंकी वर्षा करने लगे, जैसे मेघ पर्वतपर जलकी धाराएँ गिराते हैं, इतनेपर भी वे दोपहरके तपते हुए सूर्यकी भाँति उन्हें रोक न सके
yodhās tvadīyāḥ śaravarṣair avarṣan meghā yathā bhūdharam ambuvegaiḥ | tathāpi taṃ dhārayituṃ na śekuḥ madhyandine sūryam ivātapantam ||
Wika ni Sañjaya: Binuhusan siya ng inyong mga mandirigma ng sunod-sunod na ulang-palaso, na wari’y mga ulap na nagbubuhos ng rumaragasang agos ng tubig sa isang bundok. Gayunman, hindi nila siya napigil—nagniningas siya na parang nakapapasong araw sa katanghalian, walang hadlang sa gitna ng siksikang labanan.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness under overwhelming opposition: sheer quantity of force (arrow-showers) does not guarantee moral or strategic success when confronted by a resolute, capable warrior. It also reflects the epic’s emphasis on kṣatriya-dharma—courage and endurance amid danger—expressed through vivid natural similes.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kaurava fighters unleash intense volleys of arrows at a single advancing hero (contextually Sātyaki), likened to clouds pouring torrents on a mountain; despite this, they cannot restrain him, for he presses on like the blazing midday sun.