Shloka 15
भीष्मपर्व — अध्याय ६६: तुमुलसंग्रामवर्णनम्
The Tumult of Battle Described
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चापि पदातिन: । गदया व्यधमत् सर्वान् वातो वृक्षानिवौजसा
sādinaścāśvapṛṣṭhebhyo bhūmau cāpi padātinaḥ | gadayā vyadhamat sarvān vāto vṛkṣānivaujasā ||
Sinabi ni Sañjaya: Sa kanyang pamalo, pinabagsak niya silang lahat—ang mga kabalyero mula sa kanilang mga kabayo at ang mga kawal na naglalakad sa lupa—gaya ng malakas na hanging bumubunot ng mga puno. Ipinapakita ng taludtod ang napakalakas at walang kinikilingang puwersa ng karahasang pangdigma: ang lakas at bugso ay kayang magkalat ng hanay anuman ang katayuan, na nagpapaalala sa mabilis at nagpapantay na pagwasak ng digmaan.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war’s force can become indiscriminate and leveling: mounted and unmounted alike are felled when overwhelming power is unleashed. Ethically, it invites reflection on the destructive momentum of battle and the fragility of human position amid violence.
Sañjaya describes a warrior using a mace to smash through enemy ranks, knocking cavalry from their horses and striking down infantry on the ground, compared to a strong wind that uproots trees.