Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

Adhyāya 65: Dawn Assembly, Makara–Śyena Vyūhas, and Commander Engagements

यथा पशाूनां संघातं यष्ट्या पाल: प्रकालयेत्‌ । तभा भीमो गजानीकं गदया समकालयत्‌,जैसे चरवाहा पशुओंके झुंडको डंडेसे हाँकता है, उसी प्रकार भीमसेन हाथियोंके समूहको अपनी गदासे हाँक रहे थे

sañjaya uvāca | yathā paśūnāṃ saṃghātaṃ yaṣṭyā pālaḥ prakālayet | tathā bhīmo gajānīkaṃ gadayā samakālayat ||

Sinabi ni Sañjaya: Kung paanong itinataboy ng pastol ang kawan ng mga hayop sa pamamagitan ng tungkod, gayon din si Bhīma—sa kanyang pamalo—ay itinataboy at pinangangalat ang hanay ng mga elepante.

यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
पशूनाम्of animals
पशूनाम्:
TypeNoun
Rootपशु
FormMasculine, Genitive, Plural
संघातम्a mass/cluster (herd)
संघातम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंघात
FormMasculine, Accusative, Singular
यष्ट्याwith a staff
यष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootयष्टि
FormFeminine, Instrumental, Singular
पालःa herdsman/keeper
पालः:
Karta
TypeNoun
Rootपाल
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रकालयेत्would drive/urge on
प्रकालयेत्:
TypeVerb
Rootप्र + कल्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
तथाso/in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
गजानीकम्the elephant-corps/elephant host
गजानीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootगज + अनीक
FormNeuter, Accusative, Singular
गदयाwith (his) mace
गदया:
Karana
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Instrumental, Singular
समकालयत्drove/urged on (harried)
समकालयत्:
TypeVerb
Rootसम् + कल्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīma (Bhīmasena)
G
gajānīka (elephant corps)
G
gadā (mace)
Y
yaṣṭi (staff)