भीमसेनस्य गदायुद्ध-प्रभावः
The Battlefield Impact of Bhīmasena’s Mace Combat
साड्कुशान् सपताकांश्व तत्र तत्रार्जुनो नृणाम् । निचकर्त शरैरुग्रै रौद्रे वपुरधारयत्
sa-aṅkuśān sapatākāṁś ca tatra tatra arjuno nṛṇām | nicakarta śarair ugrair raudre vapuḥ adhārayat prajānātha ||
Sinabi ni Sanjaya: Noon din at doon din, si Arjuna—na nag-anyong tunay na nakapanghihilakbot at nag-aalab sa poot—ay pumutol, sa pamamagitan ng kanyang mababangis na palaso, sa mga bisig na nakataas ng mga mandirigma. Ang mga bisig na iyon ay may palamuting panggabay sa elepante at mga watawat, at may tangan na sandata at mga sagisag. Ipinakikita ng tagpong ito ang nakapanghihilakbot na bugso ng digmaan: kapag pinakawalan na ang giting, pinuputol nito maging ang mapagmataas na pagpapakita ng kapangyarihan at ranggo.
संजय उवाच
The verse highlights the terrifying force of war: when righteous duty (kṣatriya-dharma) turns into combat, it can manifest as a ‘raudra’ (wrathful) power that destroys the outward signs of strength—raised arms, weapons, banners—reminding the listener that martial glory is fragile and violence has sweeping consequences.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Arjuna, moving across the battlefield, assumes a fearsome aspect and with fierce arrows cuts down the upraised arms of enemy warriors—arms holding or adorned with weapons and standards such as goads and banners.