Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
मार्गान् बहून् विचरता धावता च ततस्ततः । मुहुरुत्पतता चैव सम्मोह: समपद्यत
sañjaya uvāca | mārgān bahūn vicaratā dhāvatā ca tatastataḥ | muhur utpatatā caiva sammohaḥ samapadyata, rājan |
Wika ni Sañjaya: “O Hari, habang nililibot niya ang maraming landas at humahagibis dito at doon, at habang siya’y paulit-ulit na tumatalon, sinakmal ng nakalilitong sindak ang buong larangan. Gaya ng panginoong elepante sa gitna ng digmaan, ang galaw at sindak na dulot ni Bhimasena ay nagpanginig sa mga kawal at sa kanilang mga sinasakyan, at kumalat ang kaguluhan sa lahat.”
संजय उवाच
The verse highlights how fear and confusion (sammoha) can overtake an army when confronted with overwhelming force and unpredictable movement; in war, mental steadiness is as decisive as weapons.
Sanjaya describes Bhimasena moving rapidly across many routes on the battlefield—running, roaming, and repeatedly leaping—so that the opposing troops and their mounts begin to tremble and a general panic spreads.