Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
मार्गाश्न चरतश्षित्रं व्यस्मयन्त रणे जना: । वे बार-बार उछलते
sañjaya uvāca | mārgāś ca carataś citraṃ vyasmayanta raṇe janāḥ |
Sinabi ni Sañjaya: Habang siya’y gumagala sa larangan ng digmaan, nagpapakita ng mga kakaiba at sari-saring galaw at biglaang pagbabago ng direksiyon, napuno ng pagkamangha ang mga tao sa labanan. Sa pagtanaw sa katapangan ng bantog na Bhīmasena—paulit-ulit na pagtalon, paglusob sa lahat ng panig, at pagpapamalas ng pambihirang mga taktika—namangha ang mga nanonood sa kanyang lakas-mandirigma.
संजय उवाच
The verse highlights the awe inspired by disciplined martial prowess in a dharmic war: extraordinary strength and skill, when aligned with one’s warrior duty, becomes a visible force that shapes morale and perception on the battlefield.
Sañjaya describes Bhīmasena moving through the battlefield with striking, unusual maneuvers—changing directions, surging along different courses—so that the warriors and onlookers are repeatedly astonished by his power and tactics.