Shloka 34
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
भानुमन्तं ततो भीम: प्राद्रवत् पुरुषर्षभ: । इस प्रकार पुरुषश्रेष्ठ भीमसेनने रणक्षेत्रमें उन चौदह तोमरोंको काटकर भानुमानपर धावा किया ।। ३३ ह || भानुमांस्तु ततो भीमं॑ शरवर्षेण च्छादयन्
sañjaya uvāca | bhānumantaṃ tato bhīmaḥ prādravat puruṣarṣabhaḥ | bhānumāṃs tu tato bhīmaṃ śaravarṣeṇa cchādayan |
Wika ni Sañjaya: Pagkaraan nito, si Bhīma—ang toro sa hanay ng mga lalaki—ay dumaluhong nang tuwid kay Bhānumān. Ngunit si Bhānumān ay tumugon sa pamamagitan ng pagtabon kay Bhīma ng isang ulang ng mga palaso. Sa balangkas ng dangal ng digmaan, itinatampok dito ang kṣātra-dharma: matapos mapawalang-bisa ang mga sandatang dumarating, sumusulong ang mandirigma nang walang pag-aatubili, at ang kalaban nama’y sumasagot sa disiplinado at bihasang pagtutol, hindi sa pag-urong.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores kṣātra-dharma: a warrior meets aggression with steadiness—Bhima advances boldly after overcoming weapons, while Bhanuman responds with controlled martial force (a measured counterattack), reflecting duty-bound courage rather than fear or cruelty.
Sanjaya describes a duel sequence: Bhima rushes toward Bhanuman, and Bhanuman counters by blanketing Bhima with a dense volley of arrows, intensifying the close combat on the battlefield.