Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
अश्वाज्जघान समरे भीमसेनस्य सायकै: । शक्रदेवने समरभूमिमें बहुत-से सायकोंकी वर्षा करते हुए उन सायकोंद्वारा भीमसेनके घोड़ोंको मार डाला
aśvāj jaghāna samare bhīmasenasya sāyakaiḥ | śakradevane samarabhūmau bahu-śaḥ sāyakān varṣayan taiḥ sāyakair bhīmasenasya aśvān jaghāna |
Wika ni Sañjaya: Sa gitna ng labanan, habang nagbubuhos ng napakaraming palaso na tila ulan, pinabagsak niya sa pamamagitan ng mga iyon ang mga kabayo ni Bhīmasena. Ipinakikita ng pangyayaring ito ang malupit na katumpakan ng digmaan: ang pagputol sa kakayahang makakilos ng kalaban ay nagiging mapagpasya—bagaman madilim—na taktika kapag gumuho ang karaniwang mga hanggahang moral sa larangan ng digmaan.
संजय उवाच
The verse highlights a harsh battlefield ethic: victory often turns on tactical choices like crippling an enemy’s chariot by killing its horses. It reflects how, in war, strategic necessity can override gentler moral instincts, even while remaining within the broader frame of kṣatriya conduct.
Sañjaya reports that, amid intense fighting, an unnamed warrior (described through an Indra-like simile) rains arrows and kills Bhīma’s horses, effectively disabling Bhīmasena’s chariot and shifting the immediate advantage in the encounter.