भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः
क्षयं नीतो5स्मि वार्ष्णेय राज्यहेतो: पराक्रमी । भ्रातरश्वैव मे वीरा: कर्शिता: शरपीडिता:
sañjaya uvāca |
kṣayaṃ nīto ’smi vārṣṇeya rājya-hetoḥ parākramī |
bhrātaraś caiva me vīrāḥ karśitāḥ śara-pīḍitāḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: “O Vārṣṇeya (Kṛṣṇa), alang-alang sa isang kaharian ay nagpakita ako ng kagitingan, ngunit ngayo’y dinadala ako sa kapahamakan. Gayundin ang aking mga kapatid na bayani—pinahihirapan ng mga palaso, unti-unti silang nanghihina at numinipis.”
संजय उवाच
Prowess pursued for the sake of political gain (rājya-hetoḥ) can culminate in personal ruin and the suffering of one’s kin; the verse underscores the ethical cost of ambition when it is paid for in blood and exhaustion.
Sañjaya addresses Kṛṣṇa (Vārṣṇeya), lamenting that despite acting valiantly for a kingdom, he is being worn down, and his brothers are likewise wasting away under the torment of arrows—an immediate depiction of the battlefield’s attrition.