गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
अपयातास्तथा पश्चाद् विभुं पश्याम धृष्णव: । शरपातमततिक्रम्य कुरव: कुरुनन्दन
sañjaya uvāca | apayātās tathā paścād vibhuṁ paśyāma dhṛṣṇavaḥ | śarapātam atatikramya kuravaḥ kurunandana | jighāṁsantaṁ yudhāṁ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṁ mahat |
Wika ni Sañjaya: “Pagkaraan nito, O Kurunandana, muling sumulong ang matatapang na mandirigmang Kuru, tinahak ang ulang-palaso nang hindi lumilingon sa pag-atras, habang minamasdan namin ang makapangyarihang iyon. Nagnanais patayin si Bhīṣma—ang pangunahin sa mga mandirigma—sumalakay sila sa kanya; at sa sandaling iyon, sumiklab ang isang napakalawak at magulong labanan.”
संजय उवाच
The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfastness under danger—warriors do not recoil even amid an arrow-storm. Ethically, it also underscores how resolve and duty in war can intensify violence, turning intent to kill into a ‘tumultuous’ collective catastrophe.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kuru fighters, acting boldly, press through heavy volleys of arrows and rush to strike down the foremost warrior (understood as Bhīṣma). Their charge triggers a massive, chaotic clash on the battlefield.