Shloka 26
गजो हत: शिरश्छिन्न॑ मर्म भिन्न हयो हत:
sañjaya uvāca | gajo hataḥ śiraś chinnaṁ marma-bhinnaḥ hayo hataḥ | jighāṁsantaṁ yudhāṁ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṁ mahat ||
Sinabi ni Sañjaya: “May elepanteng napatay; may mga ulong naputol; may mga kabayong napatay; at ang mga mahalagang bahagi ng katawan ay nabutas. Nang sumugod ang mga pangunahing mandirigma na may hangaring pumatay, sumiklab ang isang napakalaki at magulong labanan. Sa sagupaan, ang mga kampeon ng Pāṇḍava—iniharap si Śikhaṇḍin at sumulong upang ipagtanggol ang matapang na Śveta—ay dumaluhong sa karwaheng ginayakan ng ginto ni Bhīṣma upang ipakita ang kanilang lakas laban sa panig ni Duryodhana. Kaya’t ang tungkuling ipagsanggalang ang kanilang pinuno at ang malupit na pangangailangan ng digmaan ay magkasamang nagsindi ng nakapangingilabot na paglala ng karahasan.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how battlefield dharma often manifests as protection of one’s own (rakṣaṇa) and decisive action against a lethal threat; yet it also starkly depicts the moral cost—war quickly becomes a chaotic cascade of deaths once the intent to kill dominates.
Sañjaya describes a fierce surge in the fighting: elephants and horses fall, heads are severed, and vital points are struck. In the broader scene (as reflected in the accompanying narration), Pāṇḍava warriors, shielding Śveta and placing Śikhaṇḍin forward, rush toward Bhīṣma’s chariot, triggering a terrifying, tumultuous battle.