Previous Verse
Next Verse

Shloka 108

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

आजलम्ने विशिखेी: षष्ट्या सेनान्यं स महारथ: । उस समय सेनानायक भीमसेनको सामने आते देख प्रतापी महारथी भीष्मने उन्हें साठ बाणोंसे घायल कर दिया || १०७ है || अभिमन्युं च समरे पिता देवव्रतस्तव

sañjaya uvāca | ājalamne viśikhaiḥ ṣaṣṭyā senānyaṃ sa mahārathaḥ | abhīmanyuṃ ca samare pitā devavratas tava ||

Wika ni Sañjaya: Nang sandaling iyon, si Bhīṣma—ang makapangyarihang mandirigmang nakasakay sa karwahe—ay tumama kay Bhīmasena, ang pinunong panghukbo, ng animnapung palaso habang ito’y sumusulong sa unahan. At sa gayon ding labanan, ang iyong ama na si Devavrata (Bhīṣma) ay sinalakay rin si Abhimanyu—ipinapakita na sa walang humpay na batas ng digmaan, maging ang pinakaginagalang na matatanda ay humaharap sa mga sumisibol na bayani nang buong lakas, nakagapos sa tungkulin sa kanilang panig.

अभिमन्युम्Abhimanyu (as object)
अभिमन्युम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभिमन्यु
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
देवव्रतःDevavrata (Bhishma)
देवव्रतः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bhishma (Devavrata)
B
Bhimasena
A
Abhimanyu

Educational Q&A

The verse highlights kshatriya-dharma in its stark form: once battle is joined, even venerable elders like Bhishma must act decisively for their side, meeting formidable opponents without partiality, because duty to one’s pledged cause governs conduct in war.

Bhishma, the great warrior on the Kaurava side, wounds Bhima—described as an army-commander—with sixty arrows as Bhima comes forward. The line also indicates Bhishma’s engagement against Abhimanyu in the same combat sequence.