Shloka 9
भूमिगुण-प्रश्नः
Inquiry into the qualities of Earth and the classification of beings
यदा तु विषमी भावमाविशन्ति परस्परम् | तदा देहैदेहवन्तो व्यतिरोहन्ति नान्यथा
yadā tu viṣamī bhāvam āviśanti parasparam | tadā dehair dehavantō vyatirōhanti nānyathā ||
Sinabi ni Sañjaya: Ngunit kapag sila’y napasok sa di-pagkakapantay-pantay sa isa’t isa, ang mga nilalang na may katawan ay nagbabanggaan at nagkakabuhol sa pamamagitan ng mismong mga katawan—hindi sa ibang paraan. Ipinahihiwatig nito na ang kaguluhan sa loob at ang di-pagkakasundo ng mga tao ang nauuwi sa lantad na sagupaan, at ang digmaang pisikal ay bunga lamang ng naunang pagkasira ng timbangan sa asal at isipan.
संजय उवाच
Educational Q&A
Physical confrontation is portrayed as the outcome of an inner and mutual imbalance (viṣamī-bhāva). When minds and relations become discordant, embodied beings inevitably come into bodily opposition; without such inner disharmony, the verse implies, the collision would not arise.
Sañjaya is describing the dynamics by which opponents come to physical engagement: once mutual hostility or imbalance takes hold between parties, they meet and clash through their bodies. It frames the impending or ongoing conflict as rooted in a prior shift of disposition.